Dr. Sadiye Kuş

Dermatoloji

Dermatoloji

Egzema

Egzema ciltte enflamasyon (yangı) ile seyreden bir deri hastalığıdır. Egzemanın farklı türleri bulunur.

Kontakt Egzema
Cilde temas eden bazı maddelere bağlı egzema çeşidir. Temas eden maddenin direkt iritasyon (tahriş) yapmasına bağlı olarak ya da alerjik tepki oluşturmasıyla ortaya çıkar.
İritasyona bağlı egzema özellikle kış aylarında kuru çatlak dudaklar, ellerde kuruma çatlama, yine sık el yıkanan mesleklerde çalışanlarda görülen el üzerlerinde deride kalınşama, kuruma ve çatlama şeklinde kendini gösterir.
Alerjik egzemaya örnek olarak ise takılarda ya da pantolon düğmelerinde bulunan nikele, kullanılan parfüme alerjik tepki gösterilmesiyle ortaya çıkan kızarıklık ve döküntüler örnek verilebilir.

Kontakt egzema bulaşıcı bir hastalık değildir. Astım ya da saman nezlesi gibi hastalıkları olup atopi eğilimi bulunan kişiler iritan kontakt egzema geliştirmeye daha yatkındır. Ailelerinde de bu egzemayı yaşayan bireyler olabilir.

Kontakt egzema en sık ellerde, kollarda, boyunda, yüz ve bacaklarda görülür. Cilt kuru, kızarık, pullu olup, yer yer çatlaklar görülebileceği gibi bazen ödemli, su dolu kabarcıkların ve sulantının ön planda olduğu da görülebilir.
Egzemanın tedavisi için bir dermatoloji uzmanından destek almak gerekir. Lezyonların tekrarlamaması içinse hem irritan hem alerjik tip egzemalarda, sebep olan faktör ya da faktörlerin saptanıp bunlardan kaçınılması gerekir. Aksi takdirde egzema tekrarlamaya devam eder.

Bazen tamamen bu faktörlerden kaçınmanın mümkün olmadığı durumlar olabilir. O zaman, eldiven kullanmak, cildin bariyer görevini arttıracak kremleri sık ve düzenli kullanmak, tahriş edici sabunlardan kaçınmak yardımcı olabilir.
Seboreik Egzema
Yüz, saçlı deri, göğüs ve sırt ortası gibi cildin yağlı olduğu yani "seboreik" bölgeleri etkileyen özel bir egzema türüdür. Çok yaygın görülen bir durumdur. Toplumun %4'ünü etkiler. Hatta seboreik egzeması olan pek çok insan problemini sadece kuruluk ya da başta kepeklenme olarak değerlendirip egzeması olduğunu bilmeden günlük yaşamını sürdürmeye devam eder. Genellikle ergenlik döneminde ortaya çıkıp hayat boyu devam eder. Erkeklerde kadınlara göre biraz daha şiddetli olma eğilimindedir. Kış aylarında ve stresli dönemlerde şiddeti artar. Hastalar genellikle yazın, özellikle deniz ve güneş tatili sonrası rahatlama tariflerler.

Seboreik egzema kişiden kişiye farklılıklar göstermekle beraber kendini etkilenen bölgelerde yanma, kaşıntı, hassasiyet, pullanma, kızarıklık şeklinde gösterir. Başta kepeklenme, yüzde özellikle burun kenarları ve kaş ortasında kızarıklık, şişlik ya da pullanma, dış kulak yollarında pullanma ya da sulantı, gösğü ve sırt ortasında yuvarlak kırmızı soyulan yamalar, kıvrım yerlerinde pembe parlak bazen sulantılı alanlar şeklinde görülebilir.
Hepimizin derisinde yaşayan Pityrosporum ovale adı verilen zararsız bir mantara karşı kişinin gösterdiği abartılı bağışıklık yanıtının rol oynadığı düşünülmektedir.

Tamamen ortadan kaldırılması ve bir daha tekrarlamasının engellenmesi mümkün değildir. Tedavisinde ciltteki mantar kolonizasyonunu kontrol altına alacak şampuanların düzenli kulanımının önemli faydası bulunur. Şiddetli ve inatçı durumlarda dermatoloji uzmanının tavsiyelerine göre hareket edilmelidir. Bilinçsiz bir şekilde kortizonlu kremlerin uzun süreli kullanımına bağlı yan etkiler ortaya çıkabileceğinden doktor önerisi dışında bu tür kremleri kulanmak doğru olmaz.
El Egzeması
El egzeması toplumda her 20 kişiden birini etkileyen, yaygın görülen bir sorundur.
Kısa süreli, gelip geçici bir problem olabileceği gibi yıllarca süren, kişinin yaşam kalitesini olumsuz etkileyen bir şekilde de seyredebilir.

Çocukluğunda "atopik egzema" yaşayanların ya da elleri sürekli gerek iş gerek sosyal nedenlerle olsun suyla temasta olan kişilerin el egzeması geliştirme olasılığı yüksektir.

Kurutucu, tahriş edici sabunlar, deterjanlarla hatta tek başına suyla temas en sık sebeplerindendir. Ayrıca nikel, parfüm, boyalar gibi maddelere allerjisi olanlarda da temas sonrası ortaya çıkar.

El egzeması kaşıntılı, acıyan ve kızarık, şiş, kuru ve pullanan deri şeklinde kendini gösterir. Ağrılı çatlaklar özellikle parmak uçlarında eşlik edebilir. Özellikle allerjik egzemaların başlangıç dönemlerinde su dolu kabarcıklar olabilir.
Bazen sedef hastalığı ya da mantar el egzeması ile karışabilir, birbirini taklit edebilir.

Tedavisinde bir dermatoloji uzmanından destek almak gerekir. Lezyonların tekrarlamaması içinse sebep olan faktör ya da faktörlerin saptanması ve bunlardan kaçınılması gerekir. Aksi takdirde egzema tekrarlamaya devam eder.

Bazen tamamen bu faktörlerden kaçınmanın mümkün olmadığı durumlar olabilir. O zaman, eldiven kullanmak, cildin bariyer görevini arttıracak kremleri sık ve düzenli kullanmak, tahriş edici sabunlardan kaçınmak yardımcı olabilir.